ياكوب ادوارد پولاك ( مترجم : كيكاووس جهان دارى )
417
سفرنامه پولاك ( ايران و ايرانيان ) ( فارسى )
آب انار ، غوره ، زرشك و غيره . چوب چينى كه در قرن شانزدهم به علت درمان كارل پنجم و بسيارى از پاپها در اروپا به مقدار زياد به مصرف مىرسيد و بعدها شايد به ناحق از رواج افتاد هنوز نزد شرقيها از قرب و منزلت برخوردار است . در رژيم مخصوص تجديد قوا چهار هفتهء تمام هر شب حدود سى گرم از تراشههاى آن را در آب مىخيسانند تا كاملا در سراسر شب نرم گردد و آنگاه صبح در يك ديزى سنگى آنقدر آن را مىجوشانند تا نصف آب بخار شود ، بعد آن را از الك مىگذرانند و پس از صاف كردن در طول صبح آن را مىخورند . در عين حال هر هشت روز حمام بخارى از جوشاندهء چوب چينى مىگيرند . بدين طريق كه بر چهارپايهاى كه سوراخ سوراخ است و دورتادور آن را با نمد پوشاندهاند مىنشينند كه از زير آن از ديگچههائى كه پر از جوشاندهء داغ است بخار برمىخيزد . به عنوان ادامهء معالجه يك ماه بعد باز ده روز تمام از جوشانده به همان طريق استفاده مىكنند و به آن « پسچينى » مىگويند . يكى از نكات پرهيز اين است كه بايد از خوردن كليهء غذاهاى نمكدار و ترش اجتناب ورزيد ، ولى در عوض مىتوان شيرينى به مقدار زياد خورد . از اين گذشته بايد از تمام هيجانات عاطفى دورى گزيد و حتى المقدور به بدن فشار وارد نياورد و سرانجام در روابط جنسى نيز بايد بسيار به اعتدال پايبند بود . اين جوشاندهء چينى در تمام موارد ابتلا به سيفليس و ناراحتيهاى ناشى از جيوه ، در معالجهء بثورات پوستى ، ناتوانى جنسى ، نازائى ، اورام غدد ، بيماريهاى زهروى و عواقب آنها ، و همچنين به عنوان آخرين چاره در بيماريهاى ادوارى كه هيچ داروئى در آنها مؤثر نيست به كار مىرود . هرگاه بيمار باور كند كه از اين رژيم سودى عايدش شده است ، ديگر چندين بهار پشت سر هم آن را تكرار مىكند . بعضيها از طبيب مىخواهند كه دستور اين كار را براى ماه رمضان بدهد تا بدين طريق از روزه گرفتن معاف باشند . صرفنظر از اين كه طرز زندگى ديگرگون شده يا تصادف در نتيجهء اين نوع معالجه معمولا بىتأثير نيست ، ولى من باز خود شاهد موفقيتهاى بسيار در معالجه با ريشهء چوب چينى بودهام و آن را از عشبه مطلقا بهتر مىدانم . عشبه را ندرتا تنها تجويز مىكنند و بيشتر آن را با جوشاندهء چوب چينى توأم مىنمايند و از اينجاست كه اصطلاح « چينى - عشبه » خوردن ، رواج يافته است . تركمانان و مغولها چوب چينى را به عنوان تنقل مىخورند . براى معالجهء همهء سينهدردها شير الاغ تازه به عنوان داروئى خاص به كار مىرود . الاغ ماچهاى كه از آن شير مىگيرند بايد حيوانى نيرومند و سالم باشد و از آن گذشته تازه زائيده باشد . اين حيوان در اين دوره بايد فقط با علف تازه و چه بهتر كه با كاهو تعليف شود . معالجه را با پنجاه مثقال شروع مىكنند و بعد اندكاندك آن را تا دويست مثقال افزايش مىدهند و در ده روز آخر باز به ترتيب از مقدار آن مىكاهند . بديهى است كه در حين معالجه خوردن ميوه و غذاهاى ترش ممنوع است . مبتلايان به نزلهء ريوى مزمن ،